مردمک

سایت اینترنتی «یورایشیا» روز سه شنبه نوشت دولت آمریکا درنظر دارد درتلاش برای نفوذ درمیان جمعیت آذری زبان ایران، رادیو زبان آذری را در ایران پخش کند.

به نوشته این سایت، اگر این برنامه جدید آمریکا به تصویب کنگره برسد رادیو آزاد اروپا، آر اف ایی، هفته ای دو ساعت را به پخش برنامه های زبان آذری (ترکی) اختصاص خواهد داد که از طریق امواج کوتاه در ایران پخش خواهد شد.

بر اساس این گزارش، این برنامه در بودجه وزارت خارجه آمریکا پیشنهاد شد و در صورت تصویب، از ماه اکتبر آغاز بکار خواهد کرد.

جف تریمبل مدیر برنامه آر اف ایی اعلام کرد «با وجود آنکه آمریکا یک برنامه 24 ساعته به زبان فارسی دارد اما تحقیقات نشان می دهد که مردم ترجیح می دهند اخبار را به زبان مادری خود دریافت کنند و ایران نمونه بارز این امر است زیرا یک چهارم جمعیت ایران، آذری هستند.»

بر اساس این گزارش، تریمبل افزود: طبق تحقیقات انجام شده توسط رادیو آر اف ایی، حدود سه چهارم آذری ها در ایران به امواج رادیویی کوتاه دسترسی دارند و 12 درصد به برنامه هفتگی آذری که در کشور آذربایجان پخش می شود، گوش می دهند.

یورایشیا تاکید کرد با توجه به تنش دیرینه میان آمریکا و ایران برخی کارشناسان بر این باورند که تهران پخش برنامه آذری از سوی آمریکا را تلاش برای برانگیختن جدایی طلبی آذری ها تعبیر خواهد کرد.

این سایت اینترنتی ادعا کرد: نارضایتی آذری های ایران نسبت به سیاست های محمود احمدی نژاد رییس جمهوری بسیار بالا گرفته است و در سال 2006 (1385) هزاران آذری به روزنامه ای اعتراض کردند که یک کاریکاتور اهانت آمیز چاپ کرده بود.

روزنامه ایران در 22 اردیبهشت 1385 نوشته ای را همراه با کاریکاتور منتشر کرد که در آن یک سوسک جمله‌ای به زبان آذری گفته بود. البته دولت این روزنامه را بطور موقت تعطیل و محمدحسین صفار هرندی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی از مردم آذربایجان عذرخواهی کرد.

بر اساس این گزارش، تریمبل بحث تلاش برای تحریک جدایی طلبی آذری های ایران را مردود دانست و گفت:«طبق قانون روزنامه نگاری حرفه ای آر اف ایی، پخش هر برنامه با هدف طرفداری از تجزیه طلبی منتفی است و سنت پخش زبان اقلیت از دیرباز در این رادیو حاکم بوده است. »

دخالت در امور ایران

این در حالی است که محسن میلانی، اندیشمند سیاسی در دانشگاه فلوریدا، گفت:« چنین توضیحاتی نگرانی های تهران را کم نمی کند. صرف نظر از آنچه که وزارت خارجه آمریکا گفته است، دولت ایران این برنامه را دخالت در امور کشور می داند. آنها معتقددند که این بخشی از یک طرح جامع برای بی ثبات کردن ایران از طریق کمک به اقلیت ها علیه جمهوری اسلامی است.»

میلانی تاکید کرد:«ملی گرایی ایرانی حاکم بر اقلیت هاست. شما نمی توانید بگویید که اینجا چک‌واسلواکی است. ما از تاریخ دوهزار و پانصد ساله و گروه های قومی حرف می زنیم که در این سال ها بخشی از کشور بوده اند. »

میلانی با یادآوری اینکه چندین خاندان آذری در طول تاریخ ایران بر کشور حکومت کرده اند، گفت:«طی سه سال گذشته آذری های ایران تشخیص داده اند که تجزیه طلبی راه به جایی نمی برد.»

اما محمودالی چهره گانلی، آذری تبعیدی و رییس «جنبش بیداری جنوب آذربایجان» از تصمیم یادشده برای پخش برنامه های آذری در ایران استقبال کرد و افزود:«پس از جنگ عراق صدها نشست در کاخ سفید، وزارت خارجه و پنتاگون داشتم و به آنها گفتم آمریکا به راحتی می تواند رژیم را با کمک گروه های نژادی نابود کند.»

از سوی دیگر، «اندرس ویمبوش» مدیر پیشین رادیو آزادی در حمایت از این اقدام آمریکا گفت:« برنامه زبان آذری یک هدف سیاسی را دنبال می کند. بسیاری از نخبگان منتقد در شوروی (سابق) به زبان روسی حرف می زدند اما ما با هدف جلب توجه آنها، به 14 زبان برنامه پخش می کردیم.»

ویمبوش که در موسسه هادسون در واشنگتن فعالیت می کند، ادعا کرد:« آمریکایی ها به ما توجه کافی دارند و ما را آنگونه که هستیم، خطاب قرار می دهند. اگر آنها (جمعیت آذری زبان) در بالکان یا شرق اروپا بودند، ما از مدتها پیش برایشان برنامه پخش می کردیم.»

براساس اصل 15 قانون اساسی کشور، زبان و خط رسمی و مشترک مردم ایران فارسی است و مکاتبات و کتب درسی باید به این زبان باشد ولی استفاده از زبان‌های مختلف قومی و محلی در مطبوعات و رسانه های گروهی و تدریس ادبیات آنها در مدارس و در کنار زبان رسمی آزاد است.